X
تبلیغات
نماشا

برگرفته از :

۱- فصلنامه موسیقی ماهور  شماره 8، مقاله موسیقی پاپ از گذشته تا امروز از کامبیز روشن روان

۲- کتاب خودآموز موسیقی تالیف کینگ پالمر ، ترجمه بهروز وجدانی   

  

 

تاریخچه موسیقی راک اندرول ( Rock and Roll ) و راک (Rock

 

موسیقی راک اندرول برخاسته از موسیقی عامیانه جاری و روزمره آمریکا است که در سال 1955 شکل گرفت و توسط « بیل هالی » ( Bill Haley متولد 1925 ) آهنگساز و گروهش با اثری به نام « Comets of Rock Around the Clock » در فیلم « Blackboard Jungle » به گوش مردم رسید . این موسیقی که ظاهرا جدید بود و « راک اندرول » نامیده می شد در واقع ترکیبی بود از ریتم و بلوز ( موسیقی سیاهپوستان ) .  

 راک فرم های متعددی پیدا کرد و عناصر و اجزاء آن می تواند شامل بداهه نوازی روی دو عبارت و تکرار آن همراه با خط آوازی خشن و زمخت ، عاشقانه که غالبا پشت سر هم تکرار می شود و گاهی تحریک کننده تمایلات  جنسی و وسوسه انگیز می شود و زمانی حالات و فیگورهای شهوانی را ارائه می کند و نمایش دهنده رفتارهای غیر عادی می گردد . بلندی اصوات یکی از ویژگی های موسیقی راک است و نقش بسیار مهمی را ایفا می کند . از این رو سازهایی که در اجرای موسیقی راک به کار گرفته می شوند عمدتا الکترونیکی هستند ( ارگ ، گیتار ، پیانو و ... ) و به گونه ای طراحی و دستکاری می شوند که با کمک وسایلی از قبیل آمپلی فایر ( تقویت کننده اصوات ) و بلندگوها (  Speakers ) و سازهای اکوستیک ( فلوت ، ساکسیفون و سازهای ضربی و غیره ) و میکروفون به راحتی می توان صداهای آن ها را کم و زیاد و حتی تغییر رنگ و کیفیت داد .

شیوه ی آوازخوانی هم به سبک موسیقی بلوز و جاز بود . خواننده سعی می کرد با  حنجره و حلق صدایی خشن و خش دار ایجاد کند و در عین حال می کوشید در مواقعی که ریتم ثابت در موسیقی وجود دارد با اختلاف خیلی کمی جلوتر و یا عقب تر از ریتم موسیقی حرکت کند . برخلاف بلوز که سیاه پوستان در آن معمولا از ریتم های با سرعت آهسته استفاده می کردند ، در راک اندرول از ریتم های تند موسیقی جاز و گاهی میزان 4/4 با سرضرب قوی و تاکید روی ضرب باس استفاده می شد .

مشهورترین و شاخص ترین خواننده موسیقی راک اندرول « الویس پریسلی » ( Elvis Presley ) بود که اولین صفحه خود را در سال 1954 به عنوان خواننده کانتری در شهر ممفیس ضبط و ارائه کرد او در سال 1955 در کمپانی RCA شروع به ضبط مشهورترین قطعات موسیقی راک اندرول نمود و تا پایان دهه 50 مشهورترین و محبوب ترین خواننده ی این موسیقی بود . صفحه موسیقی وی با نام   «  Jailhouse Rock » در سال 1957 موفقیت تجاری بسیار زیادی را کسب کرد .  

  

 

الویس در یشتر اجراها هنگام خواندن ، نوازندگی گیتار برقی را نیز برعهده داشت و با تحرک زیاد  روی صحنه ، نوعی موسیقی ارائه می کرد که ناخودآگاه جوانان را به رقص و تحرک وا می داشت .

موسیقی راک اندرول از اوایل دهه 60 به تدریج رو به افول گذاشت و جای خود را به موسیقی راک داد . ( The Rock )

با ظهور گروه « بیتل ها » در سال 1962 در انگلستان ، با سه نوازنده ی گیتار برقی و یک نوازنده ی طبل که همگی خواننده هم بودند ، مهم ترین گروه موسیقی راک اروپایی در مقابل گروه های راک اندرول آمریکایی پا به میدان گذاشت .  

این گروه در سال 1962 با ارائه صفحه « Love me Do » شهرت و محبوبیت خارق العاده ای در جهان پیدا کردند و آلبوم صفحات آنها در سراسر جهان شناخته شده بود .

بیتل ها گروهی بودند در کمال فریبندگی و مهارت در اجرای ترانه های عاشقانه و مردم پسند و شامل افراد زیر می شدند :

« جان لنون »  ( John Lenon 1940-1980  ) « جرج هاریسون » ( George Harrison متولد 1943 ) ، « پل مک کارتنی » ( Pual Mc Cartney متولد 1942 ) و « رینگو استار » ( ringo Star متولد 1940 ) .  

 

 

در این جا لازم به ذکر است که موسیقی راک با موسیقی راک اندرول تفاوت دارد و حتی در بعضی موارد مخالف یکدیگرند . موسیقی راک مولود شرایط خاص سیاسی اجتماعی دهه 60 است . ویژگی مهم موسیقی راک در این است که بیشتر سازهای آن برقی بودند و صداهای آن توسط آمپلی فایر های قدرت مند تقویت و از طریق بلندگوها پخش می شد . موسیقی راک از لحاظ فرم شکل آزادتری پیدا کرد و اشعار آن گاهی به مسایل اجتماعی و سیاسی نظر داشت و گاهی نیز تجربیات شخصی را با بیانی غیر متعارف عرضه می کرد .

در اوایل دهه 1960 مرز میان راک اندرول و موسیقی راک غیر قابل تشخیص بود و نمی شد تعیین کرد که دقیقا از چه زمانی راک اندرول جای خود را به راک داده است .

از آن زمان بیشتر سبک های جدید « راک » نامیده می شدند .

گروه های راک اندرول به تدریج با پذیرفتن شرایط روز و استفاده از امکانات و ویژگی های موسیقی راک به گروه های موسیقی راک تبدیل شدند و با استفاده ی تدریجی از گیتارهای برقی و اشعار سیاسی ، اجتماعی و موسیقی با فرم آزاد حضور خود در موسیقی را تثبیت کردند .

 از نیمه ی دهه 60 شهر سانفرانسیسکو به مهم ترین مرکز موسیقی راک در آمریکا تبدیل شد . علت آن تظاهرات دانشجویان دانشگاه برکلی بر علیه مقامات دولت ایالتی در اعتراض به جنگ ویتنام و تقاضا برای ایجاد منطقه ای امن برای مصرف آزادانه مواد مخدر بود .

یکی از دیگر گروه های برجسته و ممتاز انگلیسی که در سال 1961 شکل گرفت ،  

« رولینگ استون » ( Rolling Stone » بود که به سبب سبک مشخص و شکل یافته ای که داشتند با گروه « بیتل ها » به خوبی  رقابت می کردند .

درست در همین زمان در آمریکا نیز به احیاء و جدید ترانه های فولکوریک توجه و علاقمندی پیدا شده بود . مشهورترین نماینده موسیقی فولکوریک جدید آمریکا « باب دیلان » ( Bob Dylan متولد 1941 ) از اهالی مینه سوتا . دیلان و قطعاتی که تصنیف کرده است ترکیبی از « موسیقی بومی ( کانتری موزیک ) و موسیقی راک اندرول آمریکا است که به Folk Rock شهرت پیدا کردند .

او تعداد بی شماری « ترانه اعتراضی » از قبیل حقوق مدنی و جنگ هسته ای تصنیف و اجرا کرد .

سال های 1967 تا 1969 شاهد افراطی ترین شکل های اجرایی موسیقی راک در غرب آمریکا بود . در  این سال ها بعضی گروه های افراطی به اجرای آهنگ هایی می پرداختند که در آن ها سکس ، مواد مخدر ، قتل ، خودآزاری و شکنجه اصلی ترین موضوعات بودند و گروه هایی در پایان اجرای برنامه سازهای خود را می شکستند و به میان تماشاگران جوان پرتاب می کردند .

در سال 1968 اولین تلفیق موسیقی راک و کلاسیک در آلبوم Days of future passed  که توسط گروه Moody Blues و با همراهی ارکستر لندن اجرا شده بود به بازار آمد و با شکل گیری گروه Cream با نوازندگان متبحری چون سینجر بیکر ( سازهای کوبه ای ) ، اریک کلاپتون ( گیتار ) و جک بروس ( گیتار باس ) که مهارت و استادی خود را در بداهه نوازی اثبات کرده بودند ، استاندارد جدیدی در گروه نوازی موسیقی راک بوجود آمد و تاثیر مثبتی بر گروه های موسیقی راک گذاشت .   

گروه هو ( Who ) اثری با عنوان « Tommy » را به وجود آورد که به عنوان اولین اپرای راک در سال 1971 در اپرای متروپولیتن اجرا شد .

مهم ترین رویداد تاریخی موسیقی راک در پایان دهه 60 در فستیوال وود استاک نیویورک در آگوست 69 به وقوع پیوست که در آن بیش از نیم میلیون نفر به موسیقی چهره های شاخص موسیقی راک گوش کردند .

فستیوال های موسیقی راک در سال های نخست دهه 70 از مسائل سیاسی و جنگ و تظاهرات ضد جنگ دور شد و به مسائل شخصی و اجتماعی روی آورد .

خواننده شاخص موسیقی راک دهه 1970 « التون جان » ( Elton john ) است که موسیقی را در آکادمی موسیقی سلطنتی لندن فرا گرفت و به عنوان پیانیست فارغ التحصیل شد و سپس در گروه های موسیقی راک و بلوز به نوازندگی پرداخت .    

  

 

 التون جان

در موسیقی راک در بین سایر اصوات غیر موسیقیائی یا « افکت ها » سازندگان این نوع موسیقی از صفحات و نوارهای از پیش ضبط شده ، سنتی سایزر ( Synthesizers) وسایل الکترونیکی که توانائی تولید هر نوع صدای غیر موسیقیائی دارند ) و نمایش خیره کننده و تماشائی نور در اجرای ساخته های خود استفاده زیادی می کردند .

به کار بردن آمپلی فایر های قوی و بلندگوها و پخش حجم عظیمی از صدا در سالن ها همراه با بهره گیری از اسلاید ، فیلم ، انواع نورها ، رقص نور و جلوه های بصری ، استفاده از هالوگرام و اشعه ی لیزر و نیز ارکسترهای بزرگ از ویژگی های اجرای موسیقی راک در سال های پایان دهه 70 و 80 است .

با پیدایش سازهای سازهای الکترونیکی مولد صدا و پیش از همه سینتی سایزر ها که جانشین پیانو و ارگ شد ، رنگ آمیزی وسیعی از صداهای موسیقی و افکت در اختیار گروه های موسیقی راک قرار گرفت و با گسترش این سازها و طراحی سازهای الکترونیکی برای اجرای صحنه ای به تدریج نسل جدیدی از سازهای الکترونیکی با قابلیت های بسیار متنوع و گسترده به میدان آمدند . و گروه هایی با تعداد اندک نوازنده و توان تولید حجم بسیار عظیم صوتی تشکیل شدند که می توان به گروه « پینک فلوید » اشاره داشت که این گروه را می توان جز ء اولین گروهی دانست که وابستگی کامل به تکنولوژی موسیقی الکترونیک داشتند  و « کینگ کریمسون » و « تنجرین دریم » را بنیان گذار موسیقی راک هنری ( Art Rock ) معرفی کرد .

این شیوه ی اجرای موسیقی راک که با حرکات تند و خشن روی صحنه همراه با رقص و نیز پوشیدن لباس غیر متعارف و آرایش غیر معمول موها در اواخر دهه 70 رایج شد و به صورت الگوی رسمی در اجراهای صحنه ای گروه های موسیقی راک در آمد و  

بعدها به گروه های  ( Heavy Metal ) ( Deep Purple ) ، ( Queen ) کشیده شد .  

در اواخر دهه 70 گرایش جدیدی در موسیقی راک ظاهر شد که پانک راک  ( Punk Rock ) و موج جدید ( New Wave ) شهرت یافتند . « Strangers , Sex Pistols » از گروه های معروف این سبک موسیقی می باشند .  

 این گرایش های موحش و تکان دهنده ی اواخر دهه 70 را نمی توان نادیده گرفت . آن ها روی صحنه از استفراغ کردن ، تف انداختن ، جنگ و دعوا راه انداختن و لخت شدن ابایی نداشتند و این کارها را بخشی از حرکات نمایشی خود قلمداد می کردند . صدای موسیقی شان بسیار بلند و گوش آزار و موسیقی شان غالبا از نوع فوق العاده ساده Hard Rock بود . شعرها وقیحانه ، زشت ، کفرآمیز ، و نارسا بودند . لباس پوشیدن عجیب و منحصر به خود آن ها ، آرایش تند و زننده و تظاهر به هر ج و مرج طلبی از ویژگی های این گروه ها بود .

اگرچه موسیقی راک در دهه 80 شدیدا تحت تاثیر موسیقی پانک و موج نو قرار داشت ولی در گوشه و کنار هنرمندان محترم و آبرومندی که موسیقی را به شکل آکادمیک آن فرا گرفته بودند با تشکیل گروه های مختلف و استفاده از تمامی امکانات تکنولوژی موسیقی ، نور ، صدا ، فیلم ، گرافیک ، جلوه های ویژه ، سازهای آکوستیکی و البته دانش و مهارت آهنگسازی و نوازندگی خود آثار کاملا متفاوت و هنری به وجود آوردند و شوهای بزرگ موسیقی راک را با استفاده از متخصصان زبده در رشته های مختلف برگزار کردند .  

 

***استفاده از مطالب وبلاگ تنها با ذکر نام وبلاگ و منبع مجاز می باشد ***